หนทางรักษาอาการบาดเจ็บที่ไขสันหลังของมนุษย์ อาจซ่อนอยู่ในหางตุ๊กแก!

November 3, 2017
295 Views
ภาพ: Matthew Vickaryous/University of Guelph

ดอกเตอร์แมทธิว วิคคาเรียส ผู้เชี่ยวชาญวิศวกรรมชีวเวช (Biomedical Sciences) จาก University of Guelph ประเทศแคนาดา วิจัยความสามารถในการงอกหางใหม่ได้เรื่อยๆ ตลอดอายุขัยของตุ๊กแก หวังอาจเป็นหนทางพบวิธีการรักษาอาการบาดเจ็บเกี่ยวกับไขสันหลังของมนุษย์

เมื่อมนุษย์บาดเจ็บ หากเกิดบาดเจ็บร่างกายเกิดการเป็นแผล เมื่อกระดูกหักหากได้รับการรักษาที่เหมาะสมก็สามารถกลับมาเชื่อมต่อกันได้ แต่หากเป็นกรณีแขนขาขาด สูญเสียอวัยวะ มนุษย์ไม่สามารถทำให้งอกกลับมาทดแทนใหม่ได้ ต่างจากตุ๊กแก สัตว์เลื้อยคลานซึ่งมีการตอบสนองป้องกันตนเองด้วยการสละหางทิ้ง ทั้งยังหลุดออกจากตัวอย่างง่ายดาย แล้วสามารถงอกหางใหม่ขึ้นมาทดแทนได้อย่างสมบูรณ์ในเวลาราว 1 เดือน นอกจากนี้ก็ยังพบว่าไขสันหลังของส่วนใหญ่ของตุ๊กแกอยู่ในส่วนหาง แทนที่จะเป็นส่วนลำตัว

ผลการวิจัยที่ได้รับการเผยแพร่ลงในววารสาร Journal of Comparative Neurology ระบุว่า จากการศึกษาและเฝ้าสังเกตในระดับเซลล์ในกระบวนการงอกหางใหม่ขึ้นทดแทน ทีมวิจัยของดอกเตอร์แมทธิวจึงได้พบว่า สเต็มเซลล์ที่ชื่อว่า “เรเดียล เกลีย เซลส์” (radial glia cells) คือสิ่งที่มีบทสำคัญในกระบวนการนี้

เมื่อหางของตุ๊กแกขาด กลุ่มเรเดียล เกลีย เซลล์ จะเพิ่มจำนวนขึ้นทวีคูณ และผลิตโปรตีนหลายชนิดที่มาตอบสนองอาการบาดเจ็บ และหางใหม่ก็ค่อยๆ งอกออกมาจนทดแทนของเดิมได้สมบูรณ์ แต่ในทางกลับกัน หากนำเซลล์ผิวหนังเข้าไปวางที่ขณะที่แผลยังสด แผลจะเกิดการสมานตัวกัน และหางใหม่จะไม่งอกออกมาเลย แสดงให้เห็นว่าตัวแผลสดที่ปากแผลยังเปิดอยู่นั่นเองที่ส่งสัญญาณไปถึงสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ ว่าได้เวลาต้องทำงาน

ภาพ: Matthew Vickaryous/University of Guelph

เมื่อเทียบกับมนุษย์ที่หากเกิดอาการบาดเจ็บของไขสันหลัง ร่างกายจะตอบสนองโดยสร้างเนื้อเยื่อแผลหรือ scar tissue ขึ้นมา ดอกเตอร์แมทธิวเลยคาดว่าอาจเป็นเพระร่างกายของคนเราตอบสนองเช่นนี้ ไขสันหลังใหม่จึงไม่อาจเกิดขึ้น

สำหรับสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ นั้น เปรียบเหมือนเซลล์เปล่าๆ ที่พร้อมเปลี่ยนตัวเองไปเป็นเซลล์ชนิดต่างๆ ได้ตามที่ร่างกายต้องการ อาทิ หัวใจ กล้ามเนื้อ ผิวหนัง มนุษย์เองก็มีเซลล์ชนิดนี้อยู่จำนวนมากในสมองและไขสันหลัง (อันล้วนเป็นระบบประสาทส่วนกลาง) ในช่วงที่เป็นตัวอ่อนอยู่ในครรภ์และกำลังพัฒนา แต่เมื่อเติบโตขึ้นมาก็ปรากฏว่าสเต็มเซลล์เหล่านี้ได้หายไปเกือบทั้งหมด นี่อาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้มนุษย์ไม่สามารถสร้างอวัยวะขึ้นทดแทนที่สูญเสียไปได้ ได้เพียงซ่อมแซมจุดที่บาดเจ็บเท่านั้น

จากความรู้ในส่วนนี้ ทีมวิจัยได้ตตั้งคำถามต่อไปว่า หากสามารถนำสเต็มเซลล์เรเดียล เกลีย นี้ใส่เข้าไปยังจุดที่ร่างกายมนุษย์เกิดบาดเจ็บ จะสามารถยับยั้งกระบวนการที่ทำให้เกิดบาดแผลได้ไหม และจะเกิดการสร้างส่วนที่บาดเจ็บขึ้นทดแทนของเก่าได้หรือไม่

จากความสำเร็จก้าวแรกของการวิจัย ภารกิจในลำดับต่อไปกคือศึกษาว่าตุ๊กแกมีกระบวนการสร้างใหม่ทดแทนอวัยวะบาดเจ็บในส่วนอื่นๆ ของร่างกสย รวมถึงสมองอย่างไร เพื่อที่จะทำความเข้าใจระบบการทำงานของสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ ในภาวะต่างๆ ให้มากขึ้น

แน่นอนว่าการวิจัยนี้ทำให้มนุษย์มองเห็นความหวังที่อาจสามารถงอกอวัยวะใหม่ขึ้นทดแทนของเก่าที่เสียหายไป แต่อย่างไรก็ดีมันคงไม่เกิดขึ้นในเร็ววันนี้อย่างแน่นอน


คลิปจากยูทูปโดย Okie Pokey Hogs ได้ทำการสังเกตกระบวนการงอกหางใหม่ของตุ๊กแก

 

ที่มา: Poppular Science

Tell us what you think!

You may be interested

คู่รักชราราวในนิยาย Notebook สิ้นใจในวันเดียวกัน หลังใช้ชีวิตดูแลเคียงข้างไม่ห่างกันตลอด 76 ปี
ต่างประเทศ
shares77 views
ต่างประเทศ
shares77 views

คู่รักชราราวในนิยาย Notebook สิ้นใจในวันเดียวกัน หลังใช้ชีวิตดูแลเคียงข้างไม่ห่างกันตลอด 76 ปี

Sapparot - Feb 23, 2018

คู่สามีภรรยาชาวไอริชวัย 93 ปี ที่ชีวิตเป็นราวนิยาย Notebook คุณตาผู้มั่นคงในรักคอยดูแลภรรยาชราที่ป่วยอัลไซเมอร์จนวินาทีสุดท้าย และลาโลกไปในวันเดียวกัน

Toy Story 4 ลงตัว หลัง Stephany Folsom ตกลงนั่งแท่นผู้เขียนบทคนใหม่
บันเทิง
shares28 views
บันเทิง
shares28 views

Toy Story 4 ลงตัว หลัง Stephany Folsom ตกลงนั่งแท่นผู้เขียนบทคนใหม่

Sapparot - Feb 23, 2018

แฟนๆ อนิเมชั่นชื่อดังจากค่าย Pixar อย่าง Toy Story อาจจะโล่งอกขึ้นเยอะ หลังมีข่าวคราวความคืบหน้าเปิดเผยออกมาจากสำนักข่าวต่างประเทศ Deadline ว่าทางค่ายเพิ่งได้ตัว Stephany Folsom มารับหน้าที่เขียนบทในอนิเมชั่นภาคต่อ Toy Story 4

ยิ่งนานยิ่งโหลดต่ำกว่าที่เคย รัฐเซาท์แคโรไลนาจ่อออกกฎ “ห้ามใส่กางเกงหลุดก้น”
ต่างประเทศ
shares67 views
ต่างประเทศ
shares67 views

ยิ่งนานยิ่งโหลดต่ำกว่าที่เคย รัฐเซาท์แคโรไลนาจ่อออกกฎ “ห้ามใส่กางเกงหลุดก้น”

Sapparot - Feb 23, 2018

นักการเมืองท้องถิ่นรัฐเซาท์แคโรไลนาร่วมผลักดันให้ออกกฎหมายประจำรัฐ "ห้ามใส่กางเกงหลุดก้น" เพราะยิ่งเมืนเฉยยิ่งโหลดต่ำกว่าเดิม ฝ่าฝืนเจอโทษปรับ-บำเพ็ญประโยชน์