หนทางรักษาอาการบาดเจ็บที่ไขสันหลังของมนุษย์ อาจซ่อนอยู่ในหางตุ๊กแก!

July 13, 2018
824 Views
ภาพ: Matthew Vickaryous/University of Guelph

ดอกเตอร์แมทธิว วิคคาเรียส ผู้เชี่ยวชาญวิศวกรรมชีวเวช (Biomedical Sciences) จาก University of Guelph ประเทศแคนาดา วิจัยความสามารถในการงอกหางใหม่ได้เรื่อยๆ ตลอดอายุขัยของตุ๊กแก หวังอาจเป็นหนทางพบวิธีการรักษาอาการบาดเจ็บเกี่ยวกับไขสันหลังของมนุษย์

เมื่อมนุษย์บาดเจ็บ หากเกิดบาดเจ็บร่างกายเกิดการเป็นแผล เมื่อกระดูกหักหากได้รับการรักษาที่เหมาะสมก็สามารถกลับมาเชื่อมต่อกันได้ แต่หากเป็นกรณีแขนขาขาด สูญเสียอวัยวะ มนุษย์ไม่สามารถทำให้งอกกลับมาทดแทนใหม่ได้ ต่างจากตุ๊กแก สัตว์เลื้อยคลานซึ่งมีการตอบสนองป้องกันตนเองด้วยการสละหางทิ้ง ทั้งยังหลุดออกจากตัวอย่างง่ายดาย แล้วสามารถงอกหางใหม่ขึ้นมาทดแทนได้อย่างสมบูรณ์ในเวลาราว 1 เดือน นอกจากนี้ก็ยังพบว่าไขสันหลังของส่วนใหญ่ของตุ๊กแกอยู่ในส่วนหาง แทนที่จะเป็นส่วนลำตัว

ผลการวิจัยที่ได้รับการเผยแพร่ลงในววารสาร Journal of Comparative Neurology ระบุว่า จากการศึกษาและเฝ้าสังเกตในระดับเซลล์ในกระบวนการงอกหางใหม่ขึ้นทดแทน ทีมวิจัยของดอกเตอร์แมทธิวจึงได้พบว่า สเต็มเซลล์ที่ชื่อว่า “เรเดียล เกลีย เซลส์” (radial glia cells) คือสิ่งที่มีบทสำคัญในกระบวนการนี้

เมื่อหางของตุ๊กแกขาด กลุ่มเรเดียล เกลีย เซลล์ จะเพิ่มจำนวนขึ้นทวีคูณ และผลิตโปรตีนหลายชนิดที่มาตอบสนองอาการบาดเจ็บ และหางใหม่ก็ค่อยๆ งอกออกมาจนทดแทนของเดิมได้สมบูรณ์ แต่ในทางกลับกัน หากนำเซลล์ผิวหนังเข้าไปวางที่ขณะที่แผลยังสด แผลจะเกิดการสมานตัวกัน และหางใหม่จะไม่งอกออกมาเลย แสดงให้เห็นว่าตัวแผลสดที่ปากแผลยังเปิดอยู่นั่นเองที่ส่งสัญญาณไปถึงสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ ว่าได้เวลาต้องทำงาน

ภาพ: Matthew Vickaryous/University of Guelph

เมื่อเทียบกับมนุษย์ที่หากเกิดอาการบาดเจ็บของไขสันหลัง ร่างกายจะตอบสนองโดยสร้างเนื้อเยื่อแผลหรือ scar tissue ขึ้นมา ดอกเตอร์แมทธิวเลยคาดว่าอาจเป็นเพระร่างกายของคนเราตอบสนองเช่นนี้ ไขสันหลังใหม่จึงไม่อาจเกิดขึ้น

สำหรับสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ นั้น เปรียบเหมือนเซลล์เปล่าๆ ที่พร้อมเปลี่ยนตัวเองไปเป็นเซลล์ชนิดต่างๆ ได้ตามที่ร่างกายต้องการ อาทิ หัวใจ กล้ามเนื้อ ผิวหนัง มนุษย์เองก็มีเซลล์ชนิดนี้อยู่จำนวนมากในสมองและไขสันหลัง (อันล้วนเป็นระบบประสาทส่วนกลาง) ในช่วงที่เป็นตัวอ่อนอยู่ในครรภ์และกำลังพัฒนา แต่เมื่อเติบโตขึ้นมาก็ปรากฏว่าสเต็มเซลล์เหล่านี้ได้หายไปเกือบทั้งหมด นี่อาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้มนุษย์ไม่สามารถสร้างอวัยวะขึ้นทดแทนที่สูญเสียไปได้ ได้เพียงซ่อมแซมจุดที่บาดเจ็บเท่านั้น

จากความรู้ในส่วนนี้ ทีมวิจัยได้ตตั้งคำถามต่อไปว่า หากสามารถนำสเต็มเซลล์เรเดียล เกลีย นี้ใส่เข้าไปยังจุดที่ร่างกายมนุษย์เกิดบาดเจ็บ จะสามารถยับยั้งกระบวนการที่ทำให้เกิดบาดแผลได้ไหม และจะเกิดการสร้างส่วนที่บาดเจ็บขึ้นทดแทนของเก่าได้หรือไม่

จากความสำเร็จก้าวแรกของการวิจัย ภารกิจในลำดับต่อไปกคือศึกษาว่าตุ๊กแกมีกระบวนการสร้างใหม่ทดแทนอวัยวะบาดเจ็บในส่วนอื่นๆ ของร่างกสย รวมถึงสมองอย่างไร เพื่อที่จะทำความเข้าใจระบบการทำงานของสเต็มเซลล์ เรเดียล เกลีย เซลล์ ในภาวะต่างๆ ให้มากขึ้น

แน่นอนว่าการวิจัยนี้ทำให้มนุษย์มองเห็นความหวังที่อาจสามารถงอกอวัยวะใหม่ขึ้นทดแทนของเก่าที่เสียหายไป แต่อย่างไรก็ดีมันคงไม่เกิดขึ้นในเร็ววันนี้อย่างแน่นอน


คลิปจากยูทูปโดย Okie Pokey Hogs ได้ทำการสังเกตกระบวนการงอกหางใหม่ของตุ๊กแก

 

ที่มา: Poppular Science

Tell us what you think!

You may be interested

Air Jordan 1 High ‘Matcha’ เมื่อรองเท้าผ้าใบได้แรงบันดาลใจจาก ‘ชาเขียว’
FASHION
shares27 views
FASHION
shares27 views

Air Jordan 1 High ‘Matcha’ เมื่อรองเท้าผ้าใบได้แรงบันดาลใจจาก ‘ชาเขียว’

Sapparot - Dec 11, 2018

ที่จะเห็นรองเท้าที่ออกแบบโดยได้แรงบันดาลใจมาจากของกิน และยิ่งไม่บ่อยที่ทำออกมาแล้วจะดูคูลไม่หยอก อย่าง Air Jordan 1 High รุ่นพิเศษ 'Matcha' เขียวตุ่นแบบชาเขียวมัทฉะต้นตำรับญี่ปุ่น

เผยโฉมตุ๊กตา Barbie รุ่นพิเศษ ฉลองครบรอบ 50 ปี รองเท้า Puma Suede
AROUND THE WORLD
shares60 views
AROUND THE WORLD
shares60 views

เผยโฉมตุ๊กตา Barbie รุ่นพิเศษ ฉลองครบรอบ 50 ปี รองเท้า Puma Suede

Sapparot - Dec 07, 2018

Puma ร่วมจับมือ Mattel ออกสองรุ่นตุ๊กตา Barbie ในลุคสปอร์ตเกิร์ลเปรี้ยวจี๊ด มาวางจำหน่ายในโอกาสการครบรอบ 50 ปีของสนีกเกอร์รุ่นคลาสสิค Suede

กำเงินไว้แล้วไปเจอกัน! Events & Flea Markets น่าเดินสุดสัปดาห์ 7-10 ธ.ค.
EVENTS
shares84 views
EVENTS
shares84 views

กำเงินไว้แล้วไปเจอกัน! Events & Flea Markets น่าเดินสุดสัปดาห์ 7-10 ธ.ค.

Sapparot - Dec 06, 2018

วีคเอนด์นี้สุดแสนจะแฮปปี้ เพราะเป็นวันหยุดยาวต่อเนื่องไปถึงวันจันทร์ ใครมีแพลนออกเที่ยวต่างจังหวัดกันก็ขอให้เดินทางปลอดภัย ส่วนใครที่ยึดที่มั่นพักผ่อนในเมืองเหมือนเราละก็ ต้องมาดูกันหน่อยว่ามีที่ไหนให้ออกไปชิลกันบ้าง